فیبرومهای رحمی تودههای رایجی در رحم هستند. آنها اغلب در طول سالهای بارداری و زایمان ظاهر میشوند. فیبرومهای رحمی سرطان نیستند و تقریباً هرگز به سرطان تبدیل نمیشوند. آنها با افزایش خطر ابتلا به انواع دیگر سرطان در رحم نیز ارتباطی ندارند. آنها همچنین لیومیوم (leiomyomas) یا میوم (myomas) نامیده میشوند.
فیبرومها از نظر تعداد و اندازه متفاوت هستند. شما میتوانید یک یا چند فیبروم داشته باشید. برخی از این تودهها آنقدر کوچک هستند که با چشم دیده نمیشوند. برخی دیگر میتوانند به اندازه یک گریپ فروت یا بزرگتر رشد کنند. فیبرومی که بسیار بزرگ میشود میتواند داخل و خارج رحم را تغییر شکل دهد. در موارد شدید، برخی از فیبرومها به اندازهای بزرگ میشوند که لگن یا ناحیه معده را پر میکنند. آنها میتوانند باعث شوند فرد باردار به نظر برسد.
بسیاری از افراد در طول زندگی خود فیبروم رحمی دارند. اما ممکن است شما از داشتن آنها مطلع نباشید، زیرا اغلب هیچ علامتی ندارند. ممکن است پزشک شما به طور اتفاقی فیبروم را در طول معاینه لگن یا سونوگرافی بارداری پیدا کند.
علائم
بسیاری از افرادی که فیبروم رحمی دارند هیچ علامتی ندارند. در کسانی که علائم دارند، محل، اندازه و تعداد فیبرومها میتواند بر علائم تأثیر بگذارد.
شایعترین علائم فیبروم رحمی شامل موارد زیر است:
- خونریزی شدید قاعدگی یا دورههای دردناک قاعدگی.
- دورههای قاعدگی طولانیتر یا مکررتر.
- فشار یا درد لگن.
- تکرر ادرار یا مشکل در ادرار کردن.
- ناحیه معده در حال رشد.
- یبوست.
- درد در ناحیه معده یا کمر، یا درد در هنگام رابطه جنسی.
به ندرت، فیبروم میتواند باعث درد ناگهانی و شدید شود، زمانی که رشد آن از خونرسانی به رحم بیشتر شده و شروع به از بین رفتن میکند.
اغلب، فیبرومها بر اساس محل قرارگیریشان گروهبندی میشوند. فیبرومهای اینترامورال در دیواره عضلانی رحم رشد میکنند. فیبرومهای ساب موکوزال به داخل حفره رحم برآمدگی پیدا میکنند. فیبرومهای ساب سروزال در قسمت بیرونی رحم تشکیل میشوند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم
در صورت وجود موارد زیر به پزشک مراجعه کنید:
- درد لگن که از بین نمیرود.
- پریودهای سنگین یا دردناک که توانایی انجام کارهایتان را محدود میکند.
- لکه بینی یا خونریزی بین دوره های قاعدگی.
- مشکل در تخلیه مثانه.
- خستگی و ضعف مداوم، که میتواند علائم کمخونی باشد، به معنی پایین بودن سطح گلبولهای قرمز خون.
اگر خونریزی شدید از واژن یا درد شدید لگن که به سرعت شروع میشود، دارید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
علل
علت دقیق فیبروم رحم مشخص نیست. اما این عوامل ممکن است در آن نقش داشته باشند:
- تغییرات ژنی. بسیاری از فیبرومها حاوی تغییراتی در ژنهایی هستند که با ژنهای سلولهای عضلانی رحم معمولی متفاوت است.
-
هورمونها. دو هورمون به نامهای استروژن و پروژسترون باعث میشوند بافت دیواره داخلی رحم در طول هر چرخه قاعدگی ضخیم شود تا برای بارداری آماده شود. به نظر میرسد این هورمونها به رشد فیبرومها نیز کمک میکنند.
فیبرومها نسبت به سلولهای عضلانی رحم معمولی، حاوی سلولهای بیشتری هستند که استروژن و پروژسترون به آنها متصل میشوند. فیبرومها پس از یائسگی به دلیل کاهش سطح هورمونها، تمایل به کوچک شدن دارند.
- سایر فاکتورهای رشد. موادی که به بدن در حفظ بافتها کمک میکنند، مانند فاکتور رشد شبه انسولین، ممکن است بر رشد فیبروم تأثیر بگذارند.
- ماتریکس خارج سلولی (ECM). این ماده باعث میشود سلولها مانند ملات بین آجرها به هم بچسبند. ECM در فیبرومها افزایش مییابد و آنها را فیبری میکند. ECM همچنین فاکتورهای رشد را ذخیره میکند و باعث تغییرات بیولوژیکی در خود سلولها میشود.
پزشکان معتقدند که فیبرومهای رحمی ممکن است از یک سلول بنیادی در بافت عضلانی صاف رحم ایجاد شوند. یک سلول واحد بارها و بارها تقسیم میشود. با گذشت زمان، به یک توده سفت و لاستیکی تبدیل میشود که از بافت اطراف خود متمایز است.
الگوهای رشد فیبرومهای رحمی متفاوت است. آنها ممکن است به آرامی یا سریع رشد کنند. یا ممکن است در همان اندازه باقی بمانند. برخی از فیبرومها دچار جهش رشد میشوند و برخی دیگر خود به خود کوچک میشوند.
فیبرومهایی که در دوران بارداری تشکیل میشوند، میتوانند پس از بارداری کوچک شوند یا از بین بروند، زیرا رحم به اندازه معمول خود برمیگردد.