جراحی کیست تخمدان زمانی انجام میشود که درمان های دارویی مؤثر نیستند یا احتمال بروز عوارض وجود دارد و از مهم ترین دلایل انجام این جراحی باید به موارد زیر اشاره کرد:
بزرگ بودن کیست
وقتی اندازه کیست تخمدان از حد طبیعی ۵ تا ۱۰ سانتیمتر فراتر رود، باعث فشار بر مثانه، روده یا بافت های اطراف میشود و علائمی مانند احساس سنگینی در شکم، نفخ یا درد ایجاد میکند که در این وضعیت، احتمال پارگی یا پیچ خوردگی تخمدان نیز افزایش مییابد و به همین دلیل پزشک برای جلوگیری از آسیب و بررسی ماهیت دقیق کیست، انجام جراحی را پیشنهاد میکند تا در عین برداشتن کیست، عملکرد طبیعی تخمدان حفظ شود.
پارگی کیست
در برخی موارد، دیواره کیست نازک میشود و در اثر فعالیت شدید، رابطه جنسی یا حتی به طور خود به خود پاره میشود و پارگی کیست منجر به نشت مایع یا خون به داخل حفره شکمی شده و درد شدید و ناگهانی ایجاد میکند و در صورت خونریزی زیاد یا علائم شوک، جراحی برای کنترل خونریزی، پاکسازی حفره شکمی و جلوگیری از عفونت ضروری است و در موارد خفیفتر، بهترین متخصص زنان تصمیم به جراحی محدودتر میگیرد.
مشکوک به سرطانی بودن
در زنان میانسال یا یائسه، وجود کیست های غیرطبیعی با دیواره ضخیم یا اجزای جامد در سونوگرافی نشانه خطر بدخیمی است و در چنین شرایطی، جراحی برای نمونه برداری و بررسی بافت شناسی انجام میشود تا نوع کیست مشخص شود، اگر احتمال سرطان تأیید شود، جراحی گسترده تری برای خارج کردن تخمدان یا بافت های درگیر لازم است. واین اقدام به تشخیص زودهنگام و جلوگیری از پیشرفت بیماری کمک میکند.
علائم مزمن
برخی از کیست های تخمدان باعث دردهای لگنی مداوم یا متناوب میشوند که به کمر یا پاها نیز انتشار مییابد و این درد ناشی از فشار کیست بر بافت های اطراف یا تحریک عصب های لگنی است و در مواردی که درد با دارو و مراقبت های معمول کنترل نشود، جراحی به منظور رفع علت اصلی درد انجام میشود و حذف کیست از بروز التهاب و آسیب بافتی بیشتر نیز جلوگیری میکند.
عدم پاسخ به درمانهای دارویی
در بسیاری از موارد، پزشک ابتدا درمان دارویی را برای کنترل و کوچک کردن کیست تخمدان توصیه میکند؛ مانند استفاده از داروهای هورمونی برای تنظیم چرخه قاعدگی یا جلوگیری از رشد کیست های جدید، اما اگر پس از چند ماه درمان، اندازه یا تعداد کیست ها کاهش نیابد و حتی رشد آنها ادامه یابد، یا علائم آزاردهنده مانند درد و نفخ همچنان باقی بماند، جراحی ضرورت پیدا میکند.
اختلال در باروری
برخی از کیست ها مانند اندومتریوما یا کیستهای ناشی از سندرم تخمدان پلیکیستیک در روند تخمک گذاری اختلال ایجاد میکنند یا با انسداد لولههای فالوپ مانع باروری میشوند و در این شرایط، جراحی برای برداشتن کیستها، آزادسازی بافت های چسبیده و بهبود عملکرد تخمدان انجام میشود و هدف، بازگرداندن توانایی باروری طبیعی و افزایش شانس بارداری است، بدون اینکه به بافت سالم تخمدان آسیب برسد.
چه زمان نیاز به عمل کیست تخمدان ضروری است؟
نیاز به جراحی کیست تخمدان زمانی ضروری است که کیست باعث بروز علائم خطرناک یا عوارض جدی شود و اگر کیست اندازه بزرگی داشته باشد، در سونوگرافی نشانه های غیرطبیعی نشان دهد یا احتمال سرطانی بودن آن مطرح شود، جراحی اجتناب ناپذیر است و همچنین در مواردی مانند پیچخوردگی تخمدان، پارگی کیست همراه با خونریزی داخلی، درد شدید لگنی، یا عدم پاسخ به درمان دارویی، باید فورا جراحی انجام شود و در زنان یائسه نیز به دلیل افزایش احتمال بدخیمی، وجود هر کیست غیرطبیعی نیازمند بررسی و جراحی است.
- ۰۴/۱۰/۲۵